Δικαστική Συμπαράσταση: Προϋποθέσεις Υποβολής Προσώπου σε Καθεστώς Δικαστικής Συμπαράστασης, Διεθνής Δικαιοδοσία και Εφαρμοστέο Δίκαιο, Αναγκαιότητα Νευρολογικής Πραγματογνωμοσύνης και Προσωπικής Επικοινωνίας του Δικαστηρίου.
Αστικός Κώδικας (ΑΚ): Άρθρα 1634 παρ. 1, 1666 παρ. 1 περ. 1, 1667 παρ. 1, 1669, 1673, 1675, 1676, 1678, 1681, 1682 και 1684. Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ): Άρθρα 739 επ., 740 παρ. 1, 801 παρ. 1 εδ. α’, 805 παρ. 1 εδ. β’, 802, 804 παρ. 2, 805, 372, 254, 62 εδ. α’, 752 παρ. 2, 741, 73, 68, 80, 748 παρ. 2 και 3, 796 παρ. 3, 271 παρ. 1 και 2. Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα (ΕισΝΑΚ): Άρθρο 121. Νόμος 4898/2022: Άρθρα 13 παρ. 1 σε συνδ. με 3 περ. α’ και 5 παρ. 1.
Η υπ’ αριθμ. 1072/2026 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας, εκδοθείσα κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αφορά αίτηση της Εισαγγελέως Πρωτοδικών Πρέβεζας για την υποβολή προσώπου, 75 ετών, υπηκόου Βουλγαρίας και άστεγου, σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης. Το εν λόγω πρόσωπο διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πρέβεζας με οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού, και παρά την αποκατάσταση της κλινικής του κατάστασης, παρέμενε εντός του Νοσοκομείου δημιουργώντας προβλήματα.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι έχει διεθνή δικαιοδοσία και είναι καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμόδιο, καθώς το καθ’ ου η αίτηση πρόσωπο έχει τη συνήθη διαμονή του στην Πρέβεζα. Εφαρμοστέο κρίθηκε το ελληνικό δίκαιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4898/2022, καθώς το υπέρτερο συμφέρον του συμπαραστατέου επιτάσσει την εφαρμογή του, ανεξαρτήτως του ότι η Βουλγαρία δεν είναι συμβαλλόμενο κράτος στη Διεθνή Σύμβαση της Χάγης του 2000, λόγω του οικουμενικού χαρακτήρα της Σύμβασης.
Το πλαίσιο της διαδικασίας της εκούσιας δικαιοδοσίας, και ειδικότερα σε υποθέσεις δικαστικής συμπαράστασης, ανακύπτει το ζήτημα της δικονομικής θέσης του Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), εν προκειμένω του Δήμου. Είναι πάγια η νομολογία ότι οι εσωτερικές υπηρεσίες ενός ΟΤΑ, όπως η Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου, στερούνται νομικής προσωπικότητας και, ως εκ τούτου, δεν διαθέτουν ικανότητα διαδίκου κατά την έννοια του άρθρου 62 εδ. α’ του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ). Ωστόσο, ο ίδιος ο Δήμος καθίσταται διάδικος στην εκκρεμή δίκη από τη στιγμή που του κοινοποιείται νόμιμα και εμπρόθεσμα η αίτηση, ακόμη και αν η επίδοση γίνεται στην εσωτερική του υπηρεσία, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 748 παρ. 3 ΚΠολΔ. Συνεπώς, εφόσον ο Δήμος έχει ήδη αποκτήσει την ιδιότητα του διαδίκου, εκλείπει η προϋπόθεση του άρθρου 80 ΚΠολΔ περί ιδιότητας τρίτου, η οποία είναι απαραίτητη για την άσκηση πρόσθετης παρέμβασης. Ως εκ τούτου, η τυχόν ασκηθείσα πρόσθετη παρέμβαση από τον Δήμο κρίνεται απαράδεκτη, καθώς η επίδοση της αίτησης και μόνη τον καθιστά ήδη διάδικο, με αποτέλεσμα οι προτάσεις του να εκτιμώνται ως δικόγραφο προτάσεων επί της κύριας
Το Δικαστήριο, κρίνοντας ότι για την ουσιαστική βασιμότητα της αίτησης και τον προσδιορισμό του είδους και του βαθμού της δικαστικής συμπαράστασης (στερητικής ή επικουρικής, πλήρους ή μερικής) είναι αναγκαία η διακρίβωση της σοβαρότητας της κατάστασης της υγείας του καθ’ ου και της αδυναμίας του να επιμεληθεί των προσωπικών και περιουσιακών του υποθέσεων, διέταξε την επανάληψη της συζήτησης. Στο πλαίσιο αυτό, διατάχθηκε η διενέργεια νευρολογικής πραγματογνωμοσύνης από νευρολόγο, η οποία θα πρέπει να γνωμοδοτήσει με αιτιολογημένες σκέψεις για το αν το εν λόγω πρόσωπο πάσχει από ψυχική ή πνευματική νόσο, τον βαθμό επηρεασμού της λειτουργικότητάς του, την ικανότητά του να διαμορφώνει ελεύθερα τη βούλησή του, την αδυναμία του να επιμεληθεί του εαυτού του και της περιουσίας του, καθώς και τις προοπτικές εξέλιξης της νόσου.
Περαιτέρω, το Δικαστήριο διέταξε την προσωπική εμφάνιση του συμπαραστατέου κατά τη νέα συζήτηση, εκτός εάν πιστοποιηθεί αρμοδίως βάσιμος κίνδυνος για την υγεία του ή αδυναμία επικοινωνίας. Τέλος, η προσωρινή διαταγή για την εισαγωγή του καθ’ ου στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Ηπείρου-Παράρτημα «Νεομάρτυς Γεώργιος» διατηρεί την ισχύ της μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης.
ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΜΑΣ ΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΟΥ 511
Απόστολος Τάσσης, προϊστάμενος Νομικής Υπηρεσίας του Δήμου Πρέβεζας
Σημείωση: Τα ονόματα των διαδίκων και συγκεκριμένες λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ταυτοποίηση έχουν αφαιρεθεί, σύμφωνα με τις αρχές προστασίας προσωπικών δεδομένων και την πάγια πρακτική του γραφείου μας για δημοσιεύσεις.