Ερμηνεία ιδιόγραφης διαθήκης και προσδιορισμός εύρους κληρονομικού δικαιώματος (επικαρπία – ψιλή κυριότητα) - Ακυρότητα πράξης αποδοχής κληρονομίας ως προς το δικαίωμα επικαρπίας - Δικονομικό ζήτημα παραδεκτού έφεσης λόγω έλλειψης έννομου συμφέροντος - Συνέπειες μη καταβολής δικαστικού ενσήμου (πλασματική ερημοδικία).

ΣΧΕΤΙΚΕΣΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ

• Αστικός Κώδικας (ΑΚ):

• Άρθρο 1710: Καθολικότητα της κληρονομικής διαδοχής.

• Άρθρο 1787: Ακυρότητα διαθήκης.

• Άρθρο 1846 επ.: Αποδοχή κληρονομίας.

• Άρθρο 1142 επ.: Εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων (Επικαρπία).

• Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ):

• Άρθρο 516: Έννομο συμφέρον ως προϋπόθεση άσκησης ενδίκων μέσων.

• Άρθρο 523: Παραδεκτό της αντέφεσης.

• Άρθρο 287: Πλασματική ερημοδικία.

Η παρούσα δικαστική απόφαση αφορά κληρονομική διαφορά,όπου τέθηκε το ζήτημα της ορθής ερμηνείας ιδιόγραφης διαθήκης και της έκτασηςτων κληρονομικών δικαιωμάτων που αυτή απένειμε. Συγκεκριμένα, η διαθήκηπροέβλεπε την απόδοση της επικαρπίας επί ακινήτων σε έναν κληρονόμο και τηςψιλής κυριότητας σε άλλον. Η ερμηνεία της φράσης «που φτιάξαμε μαζί», η οποίαχρησιμοποιήθηκε στη διαθήκη, αποτέλεσε αντικείμενο διαφωνίας, με τον ένανκληρονόμο να υποστηρίζει ότι αυτή περιόριζε την επικαρπία, ενώ το Δικαστήριο έκρινεότι επρόκειτο για ηθική αναγνώριση και όχι για νομικό περιορισμό.

Συνεπεία της ανωτέρω ερμηνείας, κρίθηκε ότι ημεταγενέστερη πράξη αποδοχής κληρονομίας από τον κληρονόμο που προοριζόταν γιαψιλό κύριο, η οποία διεκδικούσε την πλήρη κυριότητα, ήταν ανίσχυρη έναντι του δικαιούχου της επικαρπίας. Η ακυρότητα αυτήεδράζεται στη θεμελιώδη αρχή ότι η αποδοχή κληρονομίας δεν μπορεί ναμεταβιβάσει δικαιώματα που δεν ανήκουν στην κληρονομιαία περιουσία ή που έχουνήδη διατεθεί νομίμως σε άλλον.

Επιπροσθέτως, εξετάστηκαν δικονομικά ζητήματα. Η έφεσηπου ασκήθηκε από τον κληρονόμο που διεκδικούσε την πλήρη κυριότητα απορρίφθηκεως απαράδεκτη λόγω έλλειψης έννομου συμφέροντος, καθώς η πρωτοβάθμια απόφασηδεν τον επιβάρυνε ουσιαστικά. Η αντέφεση της άλλης πλευράς κρίθηκε επίσηςαπαράδεκτη, καθώς δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του νόμου.

Τέλος, η αγωγή περί κλήρου που ασκήθηκε από τον δικαιούχοτης επικαρπίας απορρίφθηκε για τυπικό λόγο: τη μη καταβολή του οφειλόμενουδικαστικού ενσήμου. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η παράλειψη αυτή οδηγεί σεπλασματική ερημοδικία, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία, καθιστώντας την αγωγήκατ’ ουσίαν αβάσιμη, ανεξαρτήτως της ουσιαστικής της βασιμότητας.

ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΜΑΣ ΑΡ. [5838]