Δημόσια Σύμβαση Προμήθειας (Ν. 4412/2016): Απόρριψη αγωγής καταβολής τιμολογίων λόγω έλλειψης πρωτοκόλλου παραλαβής - Οι προϋποθέσεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Άρθρα: 200, 202, 206, 208, 209 του Ν. 4412/2016 και 904 ΑΚ

Η παρούσα απόφαση του Τριμελούς Διοικητικού Εφετείου πραγματεύεται το ζήτημα της δικαστικής διεκδίκησης ανεξόφλητων τιμολογίων στα πλαίσια εκτέλεσης δημόσιας σύμβασης προμήθειας.

Οι αυστηρές τυπικές προϋποθέσεις του Ν. 4412/2016 για την πληρωμή του αναδόχου: Το Δικαστήριο, ερμηνεύοντας τις διατάξεις του Ν. 4412/2016 περί δημοσίων συμβάσεων, ξεκαθάρισε ότι για να θεωρηθεί “εκκαθαρισμένη” η απαίτηση του προμηθευτή και να προχωρήσει νομίμως η πληρωμή του συμβατικού ανταλλάγματος, δεν αρκεί απλώς να παραδοθούν τα υλικά. Απαιτείται σωρευτικά η έκδοση του τιμολογίου και η σύνταξη «Πρωτοκόλλου οριστικής ποιοτικής και ποσοτικής παραλαβής» από την αρμόδια επιτροπή του φορέα. Σε περίπτωση που η αρμόδια επιτροπή δεν συντάξει το πρωτόκολλο εντός του προβλεπόμενου χρόνου, ο προμηθευτής οφείλει να ακολουθήσει την ειδική διαδικασία της «αυτοδίκαιης παραλαβής». Τα στάδια αυτά, σύμφωνα με το Δικαστήριο, δεν αποτελούν απλά αποδεικτικά στοιχεία, αλλά ουσιώδη στάδια της διαδικασίας εκτέλεσης της σύμβασης, η παράλειψη των οποίων μπλοκάρει οριστικά την αποπληρωμή.

Ο κρίσιμος λόγος απόρριψης της αγωγής: Η έλλειψη Πρωτοκόλλων Παραλαβής: Στην κρινόμενη υπόθεση, η ενάγουσα εταιρεία ζήτησε την καταβολή της αξίας 42 τιμολογίων για την προμήθεια γαλακτοκομικών ειδών σε δημοτική επιχείρηση. Το Δικαστήριο απέρριψε την κύρια βάση της αγωγής, κρίνοντας ότι η προμηθεύτρια δεν απέδειξε την προσήκουσα εκτέλεση της σύμβασης. Ειδικότερα, η ενάγουσα προσκόμισε μόνο τα τιμολόγια (τα οποία μάλιστα δεν έφεραν καν υπογραφές παραλαβής από υπαλλήλους του φορέα), χωρίς να προσκομίσει τα απαιτούμενα Πρωτόκολλα Παραλαβής, ούτε επικαλέστηκε ότι τηρήθηκε η διαδικασία της αυτοδίκαιης παραλαβής.

Μάλιστα, η ενάγουσα προσκόμισε ένα έγγραφο από την Οικονομική Υπηρεσία του Δήμου που φαινόταν να αναγνωρίζει την οφειλή. Ωστόσο, το Δικαστήριο έκρινε το έγγραφο αυτό νομικά αδιάφορο, αφενός διότι ο Δήμος δεν ήταν ο άμεσος αντισυμβαλλόμενος στην ένδικη σύμβαση (αλλά η αυτοτελής δημοτική του επιχείρηση) και αφετέρου διότι το εν λόγω έγγραφο δεν βεβαίωνε πουθενά τη νομότυπη παραλαβή των ειδών από το εναγόμενο Ν.Π.Δ.Δ..

Η απόρριψη της επικουρικής βάσης του Αδικαιολόγητου Πλουτισμού (Άρθρο 904 ΑΚ): Ιδιαίτερο δικονομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο λόγος απόρριψης της επικουρικής βάσης της αγωγής, η οποία στηριζόταν στις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού. Το Δικαστήριο εφάρμοσε τη πάγια νομολογιακή αρχή ότι η αγωγή του αδικαιολόγητου πλουτισμού έχει καθαρά επικουρικό χαρακτήρα. Στο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων, η ικανοποίηση των αξιώσεων του αναδόχου μέσω του 904 ΑΚ είναι δυνατή μόνο εάν η υποκείμενη διοικητική σύμβαση είναι στο σύνολό της άκυρη. Εφόσον στην προκειμένη περίπτωση το νομικό κύρος της σύμβασης προμήθειας δεν αμφισβητήθηκε, η αξίωση δεν μπορούσε να θεμελιωθεί στον αδικαιολόγητο πλουτισμό, γεγονός που οδήγησε στην ολοσχερή απόρριψη της αγωγής.