Διανομή κοινών ακινήτων: Προϋποθέσεις αυτούσιας διανομής, συνέπειες ερημοδικίας και ο ρόλος της πραγματογνωμοσύνης

Άρθρα: 798, 799 ΑΚ, 479, 480 παρ 3, 481 παρ 2, 482 παρ. 2, 483 και 489 ΚΠολΔ

    Η υπόθεση αφορά αγωγή διανομής δύο οριζοντίων ιδιοκτησιών (καταστήματος και διαμερίσματος) μεταξύ κοινωνών, οι οποίοι απέκτησαν τα ακίνητα δυνάμει αποδοχής κληρονομιάς. Λόγω της αδυναμίας συμφωνίας για εξώδικη διανομή, ο ένας εκ των συγκυρίων προσέφυγε στη δικαιοσύνη ζητώντας τη λύση της κοινωνίας.

   Στην προκειμένη περίπτωση, οι εναγόμενοι, αν και κλητεύθηκαν νόμιμα, δεν κατέθεσαν εμπρόθεσμα έγγραφες προτάσεις και δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο. Ως εκ τούτου, δικάστηκαν ερήμην, γεγονός που συνεπάγεται ότι οι πραγματικοί ισχυρισμοί του ενάγοντος θεωρούνται ομολογημένοι, εφόσον δεν υπάρχει αυτεπάγγελτη έρευνα του δικαστηρίου που να οδηγεί σε αντίθετο συμπέρασμα. Ως αυτούσια διανομή νοείται η φυσική διαίρεση του κοινού αντικειμένου σε περισσότερα μέρη, ανάλογα προς τις μερίδες των κοινωνών, χωρίς όμως να μειώνεται η αξία του. Το δικαίωμα για τη λύση της κοινωνίας ανήκει σε οποιονδήποτε κοινωνό, ανεξάρτητα από το ποσοστό συγκυριότητάς του. Ο τρόπος με τον οποίο θα λυθεί η κοινωνία —αν δηλαδή θα γίνει αυτούσια διανομή ή πώληση με πλειστηριασμό— δεν δεσμεύεται από το αίτημα της αγωγής, αλλά ανήκει στην κυριαρχική εξουσία του δικαστηρίου. Το δικαστήριο αποφασίζει την αυτούσια διανομή μόνο αν είναι τεχνικά και νομικά εφικτή η διαίρεση του ακινήτου σε οικονομικά αυτοτελείς μονάδες, χωρίς αυτές να καθίστανται άχρηστες ή να υποτιμάται η συνολική τους αξία.

   Το δικαστήριο εξετάζει εάν η διανομή είναι προδήλως δυνατή ή αδύνατη βάσει των κανόνων της κοινής πείρας και λογικής. Η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης καθίσταται απαραίτητη όταν η δυνατότητα αυτούσιας διανομής δεν είναι προφανής και απαιτούνται ειδικές τεχνικές γνώσεις για να κριθεί αν το ακίνητο μπορεί να κατατμηθεί σύμφωνα με τις πολεοδομικές διατάξεις και τον προορισμό του. Στην υπό εξέταση περίπτωση, το δικαστήριο έκρινε ότι η αυτούσια διανομή ενός μικρού καταστήματος και ενός διαμερίσματος σε πέντε ίσα μέρη ήταν προδήλως αδύνατη και ασύμφορη, διατάσσοντας την πώληση των ακινήτων με πλειστηριασμό.

Υπόθεση του γραφείου μας

Αριθμός φακέλου μας 5819